Theo dữ liệu mới nhất từ Cục Hải quan, hoạt động ngoại thương của Việt Nam trong tháng 7 và lũy kế 7 tháng đầu năm tiếp tục ghi nhận những con số tăng trưởng ấn tượng. Tuy nhiên, đi kèm với sự nhộn nhịp của thương mại là tình trạng vi phạm, buôn lậu gia tăng phức tạp trên cả tuyến đường biển và đường bộ.
Mặc dù đối mặt với nhiều biến động của kinh tế toàn cầu, tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng vững chắc.
Kết quả ấn tượng trong tháng 7/2025: Chỉ tính riêng trong tháng 7/2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đã đạt con số đáng khích lệ là 82,29 tỉ USD, tăng 8% so với tháng trước.
- Xuất khẩu: Đạt 42,29 tỉ USD, tăng 7%.
- Nhập khẩu: Đạt 40 tỉ USD, tăng mạnh 9,1%.
- Thặng dư thương mại: Tháng 7 ghi nhận mức xuất siêu 2,29 tỉ USD. Tuy nhiên, con số này đánh dấu mức giảm 20% so với mức thặng dư 2,86 tỉ USD của tháng 6.
Bức tranh tổng thể 7 tháng đầu năm: Lũy kế từ đầu năm đến hết tháng 7/2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước đã vượt mốc rưỡi nghìn tỉ USD, đạt 514,72 tỉ USD, tăng trưởng mạnh mẽ 16,3% so với cùng kỳ năm 2024.
- Tổng xuất khẩu: Đạt 262,46 tỉ USD, tăng 14,8%.
- Tổng nhập khẩu: Đạt 252,26 tỉ USD, tăng 17,9%.
- Cán cân thương mại: Tính chung 7 tháng, Việt Nam thặng dư 10,2 tỉ USD. Mặc dù vẫn giữ mức xuất siêu cao, nhưng con số này đã giảm hơn 30% so với mức thặng dư 14,64 tỉ USD của cùng kỳ năm trước.
Cùng với sự tăng trưởng của kim ngạch, số thu ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu cũng ghi nhận những kết quả tích cực.
Trong tháng 7, tổng thu ngân sách đạt 38.121 tỉ đồng, dù có giảm nhẹ 2,7% so với tháng 6. Tuy nhiên, tính chung từ đầu năm đến hết tháng 7, tổng số thu đã đạt 261.376 tỉ đồng, bằng 63,6% dự toán và tăng trưởng 9,1% so với cùng kỳ năm 2024. Đây là một tín hiệu khả quan cho thấy hiệu quả quản lý và thu thuế của ngành Hải quan.
Song song với những con số tăng trưởng thương mại, tình hình vi phạm pháp luật trong hoạt động xuất nhập khẩu cũng diễn biến phức tạp và có chiều hướng gia tăng.
Gia tăng đáng kể số vụ vi phạm: Trong tháng 7, lực lượng Hải quan đã phát hiện và xử lý 1.790 vụ vi phạm, tăng 11,7% so với cùng kỳ năm 2024. Tổng trị giá hàng hóa vi phạm ước tính khoảng 1.481 tỉ đồng. Số thu về ngân sách từ hoạt động xử lý vi phạm đạt 76,53 tỉ đồng. Đáng chú ý, cơ quan chức năng đã khởi tố 2 vụ và chuyển cơ quan khác khởi tố 14 vụ.
Tính từ ngày 15/12/2024 đến 14/7/2025, ngành Hải quan đã phát hiện và xử lý tổng cộng 10.351 vụ vi phạm, với trị giá hàng hóa ước đạt 15.095 tỉ đồng. Số thu về ngân sách từ xử lý vi phạm khoảng 537,88 tỉ đồng. Trong đó, có 10 vụ đã được khởi tố và 68 vụ chuyển cơ quan chức năng xử lý.
Diễn biến phức tạp trên các tuyến đường:
- Tuyến đường biển: Tiếp tục là mặt trận nóng nhất với số vụ vi phạm chiếm tỷ trọng lớn nhất, đạt 899 vụ, tương đương 50,2% tổng số vụ bị phát hiện. Các cảng biển trọng điểm như Đình Vũ, Cát Lái, Cái Mép, VIP Green, Tân Vũ… là những nơi tập trung hàng hóa vi phạm. Các mặt hàng lậu chủ yếu gồm dầu diesel, mỹ phẩm, thực phẩm, than, con giống, thủy sản, gia cầm… Đáng lo ngại, cơ quan chức năng đã phát hiện nhiều lô hàng xuất khẩu có dấu hiệu giả mạo xuất xứ Việt Nam đối với các mặt hàng như tỏi, mỏ hàn điện, ghế gấp để xuất khẩu sang Mỹ.
- Tuyến đường bộ: Ghi nhận 669 vụ vi phạm, chiếm 37%. Các đối tượng lợi dụng chính sách tạo thuận lợi cho cư dân biên giới và hoạt động xuất nhập khẩu để vận chuyển hàng lậu, hàng cấm, ngoại tệ, điện thoại di động, pháo nổ… Các vụ việc chủ yếu xảy ra tại các tuyến biên giới Việt – Trung, Việt – Campuchia và Việt – Lào.
Ngành Hải quan cũng phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng khác trong cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy, đạt được những kết quả đáng ghi nhận.
Chỉ tính riêng trong tháng 7/2025, lực lượng Hải quan đã chủ trì và phối hợp bắt giữ 22 vụ với 28 đối tượng liên quan đến ma túy, trong đó đơn vị chủ trì 11 vụ. Tang vật thu giữ khoảng 100 kg ma túy các loại, bao gồm cần sa, heroin, ketamine, ma túy tổng hợp…
Tính từ ngày 15/12/2024 đến 14/7/2025, toàn ngành đã phát hiện 125 vụ/152 đối tượng, trong đó Hải quan chủ trì 54 vụ. Tổng lượng ma túy thu giữ lên tới hơn 2,1 tấn, với lượng lớn ketamine, cần sa, heroin, cocain và hàng trăm kg cùng hàng chục nghìn viên ma túy tổng hợp khác.
Có thể thấy, sự tăng trưởng mạnh mẽ của kim ngạch xuất nhập khẩu trong tháng 7 và 7 tháng đầu năm 2025 là minh chứng cho sự hồi phục và phát triển của kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, tình trạng vi phạm, buôn lậu gia tăng phức tạp đặt ra những thách thức lớn cho ngành Hải quan. Việc quyết liệt đấu tranh, ngăn chặn vi phạm và buôn lậu là yêu cầu cấp thiết để đảm bảo an ninh, an toàn thương mại và công bằng cho doanh nghiệp làm ăn chân chính.
