Vụ tranh chấp giữa Louis Vuitton và một thợ chế tác đồ da tại Hàn Quốc đang thu hút sự quan tâm của giới yêu thời trang lẫn cộng đồng pháp lý. Câu chuyện bắt nguồn từ việc nhiều người dùng mang những chiếc túi xa xỉ đã cũ đến nhờ sửa lại thành các sản phẩm nhỏ gọn hơn để tiếp tục sử dụng. Hành động tưởng chừng chỉ nhằm tận dụng đồ cũ này lại bị thương hiệu Pháp xem là vi phạm quyền đối với nhãn hiệu.
Diễn biến pháp lý kéo dài nhiều năm
Tòa án Sáng chế Hàn Quốc mới đây đã giữ nguyên phán quyết sơ thẩm, bác đơn kháng cáo của ông Lee Kyung-han – người cung cấp dịch vụ chỉnh sửa túi Louis Vuitton theo yêu cầu khách hàng. Trước đó, giai đoạn 2017-2021, ông Lee nhận vải và phụ kiện từ các túi chính hãng do khách bàn giao, sau đó cắt may thành ví, túi mini hoặc phụ kiện với kiểu dáng mới. Chi phí gia công dao động từ 100.000 đến 700.000 won cho mỗi sản phẩm.
Tháng 2/2022, Louis Vuitton Malletier nộp đơn kiện, cho rằng các sản phẩm do Lee thực hiện đã làm suy yếu chức năng nhận diện nguồn gốc của thương hiệu. Bởi logo Louis Vuitton vẫn được giữ nguyên trên món đồ cải tạo, người tiêu dùng có thể hiểu nhầm rằng đây là sản phẩm mới do chính hãng sản xuất.
Sản phẩm cải tạo có bị xem là sản phẩm mới?
Trọng tâm của vụ kiện nằm ở câu hỏi: những chiếc túi sau khi được chỉnh sửa có còn là tài sản cá nhân của khách hay đã trở thành một sản phẩm độc lập trên thị trường? Tòa án quận trung tâm Seoul trong phiên sơ thẩm 12/11 năm ngoái nhận định rằng các món đồ sau gia công vẫn được mua bán với giá cao, có giá trị riêng tương tự sản phẩm gốc trong thị trường đồ đã qua sử dụng. Vì vậy, chúng phải chịu sự điều chỉnh của luật nhãn hiệu.
Tòa yêu cầu ông Lee bồi thường 15 triệu won, tương đương khoảng 275 triệu đồng. Khi bị đơn kháng cáo phúc thẩm, tòa phúc thẩm tiếp tục khẳng định lập luận này và cho rằng Lee không có quyền sản xuất sản phẩm biến đổi đáng kể từ chất liệu mang nhãn Louis Vuitton nếu chưa được hãng cho phép.
Ranh giới giữa sửa chữa và xâm phạm thương hiệu
Theo phân tích của hội đồng xét xử, nếu chỉ là thay đổi nhỏ như khâu lại đường chỉ, thay khóa kéo hoặc làm sạch túi thì không cấu thành vi phạm. Tuy nhiên, việc cắt ghép, thu nhỏ kích thước, thay đổi cấu trúc thiết kế dẫn đến món đồ mang hình hài và công năng hoàn toàn khác lại bị xem là tạo ra sản phẩm mới. Khi sản phẩm mới này vẫn gắn logo Louis Vuitton mà không có chú thích “đã cải tạo”, nó có khả năng gây nhầm lẫn về xuất xứ và chất lượng.
Bản án nêu rõ, nhãn hiệu của Louis Vuitton đã bị sử dụng theo cách có thể khiến khách hàng tin rằng hãng chịu trách nhiệm cho những món đồ không nằm trong hệ thống kiểm soát của họ.
Sau phán quyết, ông Lee bày tỏ sự thất vọng và cho rằng quyết định này có thể cản trở các hoạt động tái chế sáng tạo. Nhiều thợ thủ công lo ngại sẽ không dám nhận sửa túi hiệu, dù chất liệu hoàn toàn do khách sở hữu hợp pháp.
Trong khi đó, Louis Vuitton từng yêu cầu mức bồi thường đến 30 triệu won nhưng tòa chỉ chấp nhận một nửa. Dẫu vậy, vụ án vẫn mở ra cuộc thảo luận lớn về quyền của người tiêu dùng đối với túi xách xa xỉ sau khi mua.
Thương hiệu Louis Vuitton ra đời từ năm 1854, hiện hoạt động tại hơn 50 quốc gia với gần 500 cửa hàng. Doanh nghiệp nhiều năm liền nằm trong nhóm hãng xa xỉ có giá trị nhất thế giới, doanh thu năm 2023 đạt khoảng 9,9 tỷ USD. Việc hãng mạnh tay theo đuổi vụ kiện cho thấy chiến lược bảo vệ nhãn hiệu thời trang đang ngày càng quyết liệt trước các dịch vụ chỉnh sửa tự phát.
